A swiatlosc w ciemnosci swieci i

    ciemnosc jej nie ogarnela J 1,5

Janusz Prud, Serowe

Bede znowu opowiadal Wam o tej chorobie, ktora nazywaja HIV/AIDS. Mam nadzieje, ze jeszcze sie nie znudziliscie owymi opowiadaniami z wioski zwanej Serowe w kraju Botswana. My raczej nie mozemy  sie "nudzic" owym obrazem naszej codziennej rzeczywistosci - jest to obraz smierci mlodego czlowieka; jeden po drugim opuszcza "progi" naszej wioski - ale jestesmy w niej zanurzenii "po uszy"; jest to nasz chleb powszedni. Wyglada to jak codzienny wdychany tlen, slonce swiecace na blekitnym niebie. AIDS stal sie czastka horyzontu, widoku naszego krajobrazu. AIDS stal sie powszednim juz wydarzeniem kazdego dnia.

Otoz pewnego dnia - nie jak to opowiadali nam nasi rodzice do poduszki "dawno dawno temu ..."  - koniec listopada 2003, pojechalem do moich znajomych. Nudzilem sie na Misji, wiec coz bylo robic, isc do ludzi, odwiedzic znajomych, przyjaciol, usiasc z nimi, wypic piwko i pogadac o wszystkim i o niczym. Piwko zawsze pomagalo latwiej porozumiewac sie w tubelczym jezyku. Wspomiani znajomi to botswanska Rodzina. Tak na marginesie podziele sie, ze wlasnie w ten to sposob moglem opanowac w miare  lokalny jezyk.

Usiedlismy pod drzewem, bylo popoludnie, a wiec slonko dawalo sie jeszcze we znaki. Typowa botswanskia zagroda, kilka malych domkow, okragle, pokryte trawa i zbudowane chyba z gliny. Nie jestem ekspertem, inni moga mnie poprawic.
Siedze sobie z mezczyznami pod drzewkiem, popijamy piwko i rozprawiamy, jak juz wspominaelm, "o wszystkim i o niczym". Kobiety przygotowywaly cos do jedzenia.
Minely moze dwie godziny, kiedy zdecydowalem sie wrocic na Misje. W trakcie naszej rozmowy zauwazylismy dziwna "wedrowke" ludu na sasiednim poworku. Ludzie tloczyli sie u sasiadow, przychodzili i odchodzili.

- To musi byc pogrzeb - skomentowal jeden z moich przyjaciol.
- Nie - zaprotestowal ktos inny z naszego grona - moze ktos jest chory.
Uslyszlem jeszcze kilka innych powodow owego ozywionego ruch na sasiednim podworku.
- Pojde ich odwiedziec - przerwalem milczenie - sprawdze co sie dzieje.
Kilka lat temu nie wyobrazalem sobie siebie wkraczajacego na posiadosci obcych, byle bardzo niesmialy. Nie wyobrazalem sobie tak wejsc po prostu na czyjas posadlosc, aby pozdrowic domownikow. Jakos nie bylo to w mojej naturze. Obecnie, bez wiekszego zazenowania wkroczylem na podworze sasiadow moich znajomych. Chyba nie bylem juz tak egoistyczny, myslacy, ze teraz wszyscy sa zainteresowi moja osoba.

Obraz podworka i rozmieszczenia ludzi bardzo mi bliski. Kilka tradycyjnych domkow, pod jednym drzewem zgromadzeni mezczyzni. Gdzies w drugim koncu kobiety o czyms debatowaly, inne byly zajete przygotowaniem posilku. Dzieciaki jak zawsze biegaly tu i tam, czyli byly wszedzie. Nie przekroczaly jednak "terytorium" starszych.
Czyli czulem sie u "siebie", znany schemat codziennego zycia moich ludzi. Na chwile przystanalem w bramie. Uczynilem to swiadomie, dalem chiwle czas gospodarzom oraz zgromadzonym na podworzu ludziom, aby zorietowali sie, ze nowa osoba pojawila sie na ich terytorium. Tym bardziej, ze byla to biala osoba. Malo bialych ludzi wiedzi sie na posiadlosciach lokalniej ludnosci.
Powoli ruszylem do przodu, oczywiscie moje kroki skierowalem w kierunku gromadki mezczyzn sedzacych pod drzewem. Zgodnie z regulami i zwyczajami tutejszej ludnosci muisalem przywietac sie z glowa domu, czyli z mezczyzna.

Zrobilem zaledwie kilka krokow. Nieoczekiwanie nowa postac pojawila sie na mojej drodze. Starszy mezczyzan, a wiec alarm w glowie, ze nie moglem go zignorowac. Zwolnilem kroku, pozwolilem mu zblizyc sie do mnie. Zauwazylem Pismo Sw. w jego prawej rece. Bylo nieco zuzyte, a wiec wniosek, ze zna slowa Pana. Niespelna kilka krokow przede mna zaczal wymachiwac Pisamem. Byl to raczej nerwowy gest, wiec jeszcze bardziej zwolnilem. Czulem, ze cos jest nie tak. Nie prowokowalem jednak sytuacji, czyli nie reagowalem.

- Jestes pastorem - krzyknal jednoczesnie wymachujac Pismem Sw.
- Nie pastorem, ale ksiedzem - w kilku slowach wyjasnilem mu roznice. Zawsze to czynilem, poniewaz lokalni duchowi, liderzy duchowni przeroznych sekt i malych wspolnot, chcieli uzywac tych samych tytulow. Czas ich przygotowania do objecia stanowiska we wspolnocie kosciola roznil sie drastycznie. Misjonarze katoliccy spedzaja co najmnie siedem lat na przygotowanie sie do sluzby w Kosciele, nasi lokalni panowie moze dwa do trzech tygodni

- Ksiedzem - odpowiedzialem, nieco zdziwiony, ze mnie znal.
- To ty nauczasz ludzi w twoim kosciele o Bogu - czulem Pismo Sw. prawie na swoim nosie
- Nauczam czy dziele sie wiara - odpowiedzialem - tak masz racje, to ja.
- Nauczasz ich o Bog Wszechmogacym, Stowrcy tego swiata - najwyrazniej nie spodabalem mu sie.
- Tak, uczymy sie razem o Bogu Stworcy Wszechswiata - staralem sie zachowac spokoj.
- Klamiesz, oklamujesz tych ludzi - podniosl glos - jestes klamca!
Na chwile zamilkem. Patrzylem na niego probujac odgadnac powod jego zdenerwowania. Zauwazylem, ze jego oczy blyszczaly cierpieniem i nienawiscia. Trudno bylo mi odgadnac zrodlo owego stanu uczuciowego. Wiedzialem jednak, ze nie mialem najmnieszej przyjemnosci kontynuawania dialogu z owym czlowiekiem. W koncu przyszedlem z zyczliwosci.

- Klamiesz - wrzeszczal - klamiesz, ze jest On kochajacym Bogiem - zauwazylem, ze inny mezczyzni patrzyli sie na nas - klamiesz, ze On twoj Bog jest Kochajacym Stworca Swiata.
- Nie wiem dlaczego krzyczysz na mnie - odpowiedzialem - przeciez ja ci nic zlego nie zrobilem.
- Nie ty, ale twoj Bog - podniosl Pismo Sw. do moich oczu - Bog, o ktorym mowisz, ze jest dobry i z milosci stworzyl swiat i czlowieka.
- Otworz Ksiege Rodzaju - podalem mu rodzial i wersy - a sam przekonasz sie o Jego pieknie i wszechmocy.
- To nie On jest wladca obecnego czasu - ironiczny usmiech pojawil sie na jego twarzy - to szatan jest panem obecnego czasu i swiata.
- Szatan? - zaskoczyl mnie szybko zmiana tematu, sam powtorzylem do siebie - szatan!
- Tak szatan - chwycil mnie z reke - pokaze ci jego moc i sposob krolowania.

Przestraszylem sie nieco jego zdecydowanego glosu. Byl pewien o czym mowi, a to czyni drugiego czlowieka nieco przerazonym. Chcialem uwolnic sie z jego uscisku, nie pozwolil. Wydawalo mu sie, ze jest panem sytuacji. Chyba przez moment byl. Mezczyzni, ktorzy jeszcze kilka minut temu byli zywo zajeci swoimi rozprawami, patrzyli na cale wydarzenie w milczeniu. Zaden nie przyszedl mi z pomoca. Zaden nie pojawil sie aby pomoc starcowi w jego zmaganiach ze mna. Sprawiali wrazenie jakby nie nalezeli do otaczajacej nas rzeczwiestoci. Kosmici czy co - pomyslalem?

- Czy moglbys mnie puscic - ciagle probowalem uwolnic sie z jego uscisku - przyszedlem tyko was przywitac, a nie rozwazac nad wszechmoca Boga.
- Choc pokaze ci malosc i klamstawa twego Boga - ciagnal mnie w kierunku jednego z tradycyjnych domkow.
- Klamstwa Boga? - nie umiale pojac calego wydarzenia.
- Chodz, pokaze ci moc szatana - wrzeszczal, chcial aby wszyscy podziwiali jego zwyciestwo - chodz, nie boj sie jego mocy. On rowniaz i ciebie odwiedzi pewnego dnia.
Poczulem jak lek ogarnia wszelkie zakamarki mego ciala, umyslu i uczuc. Przestarszylem sie mocy jego glosu. Pewnosc zawsze przeraza czlowieka, czyni go zaleknionym i gotowym do poddania. Tym razem mialem poddac sie przed czyms o czym nauczalem. Stawial mnie w obliczu opowiedzenia sie i obrony mocy i milosci Bog lub odrzucenia.

Byl to czas kiedy ponownie przechodzilem kryzys wiary. Byla jednak to osobista relacja moja do Boga. Jako misjonarz, ksiadz wykonywalem swoje obowiazki zgodnie z oczekiwaniami Kosciola. Staralem sie wypelniac wiernie moje pastoralne obowiazki. Osobisty kryzys, byl sparawa pomiedzy Bogiem a mna.
Ponownie podjalem probe uwolnienia sie z uscisku mego towarzysza. Mialem woczas tylko jeden cel, uciec, gdzies sie zaszyc i zapomiec o calym przedstawieniu. Musialem cos zrobic, przeciez nie bylo we mnie odrobiny wiary. Moja przyjazn z Bogiem gdzies sie pogmatwala. Moglem odprawic starca argumentami cytatowanymi z Pisma Sw., nauczaniem Kosciola. W tym bylem dobry, zapewne lepszy niz ow staruszek. Nie mogle jednak nic uczynic sam z siebie, bylem w kryzysie. Poglebial sie on we mnie wraz z narastaniem liczby umieralnosci ludzi na AIDS, szczegolnie moldych ludzi. Bylem, jak mowil sw. Pawel "cymbalem brzmiacym", czyli wrakiem milosci Boga we mnie. Nie moglem zastosowac zadnego argumentu, ktorym byla milosc Boga we mnie. Wszystko co moglem uczynic w owej sytuacji to tylko umysl, wiedza i udzka madrosc. Moje serce bylo zagubione, krwawilo rozpacza i samotnoscia.

- Nie boj sie - stalismy juz przed drzwiami malego domku - pokaze ci moc szatatana. Pokaze ci zniwo jego wielkosci, moze wowczas zrozumiejsz wszystkie swoje klamstwa.
Raz jeszcze probowalem sie wyrwac, na prozno. Wszelkie wysilki poszly na marne, tak jakby to on byl pelen mocy i energi mlodego czlowieka. Otworzyl drzwi, wepchnal mnie do srodka.
Pierwsze wrazenie to przerazajacy mrok, wrecz ciemnosc oraz ostra odrazajaca won. Potrzebowalem chwili, aby przyswoic wzroku do panujacej ciemnosci oraz sens wechu do panujacego zaduchu. Tuz za moimi plecami uslyszalem trzask zamykajacych sie dzrzwi. Wiedzialem, ze jakakolwiek porba ucieczki byla niemozliwa. Poddalem sie mocy chwili. Dwa kroki do przodu i juz wiedzialem co dzieje sie w owej osamotnionej izdebce. Wszysko wydawalo sie tak dalekie od otaczajacego nasz swiata, jego przepychu czy ubostwa. Wydawalo mi sie jakbym zanalazl sie w innej rzeczwywistosci, przerazajacej rzeczywistosci. Bogactwo czy bieda nie stanowily zadnego znaczenia w owej polmrocznej atmosferze malej izdebki. Pozycje i wladze czy niewolnictowo nie odgrywaly zadnej roli w obliczu otaczajacej mnie rzeczywistosci. Nie bylo tu ani wielkich ani malych, bogatych czy ubogich. Byla tylko smierc, ktora w grucie rzeczy jest taka sama dla wszystkich.

Przypomialy mi sie slowa mego przewodnika, zbuntowanego starca, byl to obraz mocy szatana. Poczulem jak pot pokrywa cale moje cialo. Lek wdzieral sie we wszelkie zakamarki mego jestestwa. Bylem wrecz sparalizowany. Wydawalo mi sie, ze ow starzec mial racje. Po prostu wygarl.
W malej izdebce, z malym okienkiem na "swiat", stalo jedno lozko i krzeselko. Po przeciwnej stronie lozka, pod sciana na ziemi siedzialy trzy staruszki. Chyba plakaly. W ciemnosciach nie umialem rozpoznac ich uczuciowego stanu. Jedna rzecz byla pewna, nie czulem zadnej promieniujacej fali radosci z ich strony.

Na lozku ktos lezal. Trudno bylo mi odgadnosc, czy byla to dorosla osoba czy dziecko. Moje oczy ciagle potrzebowaly czasu na dostosowanie sie do panujacego mroku. Podszedlem blizej, moje nogi byly jak "z gabki". Usiadlem na lozku oboko tego kogos. Spojrzalem raz jeszcze na osobe przykryta kocem. Mloda kobieta, jak pozniej sie dowiedzialem, dziewczyna w wieku 21 lat. Powoli moglem rozpoznac jej sylwetke. Chuda, po prostu szkielet czlowieka. Spojrzalem jej w oczy. Zimny pot pojawil sie momentalnie na calym mym ciale. Pustak, nic innego tylko pustak. Zywe galki oczne, poruszajace sie jak u kazdego z nas. Roznica polegala na tym, ze nie bylo w nich nic innego poza pustka. Wydawalo mi sie jakbym patrzyl smierci w "oczy". Przestraszylem sie smierci. Misjonarz, czlowiek nauczajacy o pieknie, milosci i radosci zycia po smierci.

"Pokaze ci moc szatan, pana dnia dzisieszego" - slowa starca ozyly w mej swiadomosci. Zamknalem oczy, nie umialem patrzec na owa rzeczywistosc i sluchac slow starca ciagle brzmiacych w moich uszach. Budzila sie we mnie zlosc. Wiedzialem, ze bylem na granicy psychicznej i duchowej wytrzymalosci. Nie wiele dzielilo mnie od eksplozji kryzysu mej wiary. Moja wiara byla martwa. Nauka Kosciola nie moglem pokonac smierci mlodego czlowieka. Miala na imie Kagiso. Umierala ma AIDS. Bylem pusty, bylem cymbalem brzmniacym znajdujacym sie w posrodku ciemosci ludzkiego umyslu. Chcialem krzyczec. Bylem zdecydowany zawolac starca i pogartulowac mu jego odkrycia i sukcesu. Chcialem zakonczyc to przerazajace doswiadczenie, uciec, schowac sie za przeslona moich codzinnych pastoralnych obowiazkow. Umialem grac dobrze role czlowieka, ktory wierzy.
Nachylilem sie nad szkieletem ciala Kagiso, zatrzymalem sie na chwile na jej spojrzeniu. Zauwazylem mala iskierkie, cos dziwnego, nie wiedzialem jak to okreslic. Jednak dodalo mi to nieco odwagi. Podnioslem jej cialo i przytulilem do siebie. Jakas sila we mnie sprawila, ze odwazywelm sie na owo posuniecie. Czulem kazda kostke jej ciale, moglem wowczas policzyc z ilu to kosci zbudowany jest szkielet czlowiek. Glowa jej spoczywala na moich ramionach. Nie wiedzialem co dzieje sie ze mna, to nie bylem ja. Wowczas pojawily sie ciche slowa gdzies w zakamarkach moich szarych komurek. Moje serce bylo pelne buntu, gotowe na walke.

- Gdzie jestes Boze - czulem lzy rozpaczy na moich policzkach  - gdzie sie podziales? Czy naprawde przestales troszczyc sie o Towje dzieci? - ciagle tulilem ja w moich ramionach
Cisza, przerazajaca cisza byla odpowiedzia na pytania mego serca. Chyba nie oczekiwalem nieczego wiecej. Nauczylem sie, ze On czesto milczy, nie odpowiada na wezwania swoich dzieci. Moze byl to powod mego kryzysu wiary?! – pomyslalem.
- Gdzie jestes? - moje serce nie dawalo za wygrana tak latwo - Przeciez mozesz cos powiedziec, zareagowac w jakis sposob!
Kagiso spoczywala na moich ramionach. Mialem wrazenie, ze czuje sie dobrze. Choc przez ta krotka chwile mogla czuc sie kochana. To muisalo byc przecudowne uczucie w calym tym ponizeniu i odseparowaniu przez ludzi. Ludzi, ktorzy dawno temu zapewniali ja o swej milosci. Tak mowili, chyba nie wiedzieli czym jest prawdziwa milosc.

- Jestem tutaj - dreszcz przeszyl cale me cialo - jestem tutaj, nie widzisz mej obecnosci?!
Mily i lagodny glos zwrocil sie do mnie, odpowiedzial na moje wezwania.
- Jestem, nie boj sie - powtorzyl raz jeszcze, chcial abym go dobrze zrozumial - bylem tutaj przed toba, jestem i pozostane z Kagiso juz na zawsze. Nie boj sie!
Spojrzalem na Kagiso, mialem wrazenie, ze to ona mowi do mnie. Jest usta byly zamkniete, milczala.
- To ja twoj Bog - odezwal sie ow glos - nie boj sie o moje dziecko, jestem z nia i bede z nia na wiecznosc - gesia skorka pojawila sie na moich rekach.
- Jestem i bede z nia na zawsze w krolestwie milosci, wolnosci, radosci i szczescia - za wszelka cene chcial, abym zrozumial Jego slowa - nie boj sie, ja jestem.
Lzy pojawily sie w moich oczach.

- Wrocil - powtorzylem do siebie - wrocil moj Bog, jest ciagle ta przepiekna Osoba, kochajaca i zyjaca osoba.
- Ty, ktory nuczasz o mnie, nauczasz o mej milosci, straciles wiare - byl delikatny, nie osadzal - powiedz im, wszystkim raz jeszcze, ze jestem i ne przestane byc z moimi dziecmi - na chwile zamilkl. Chyba dal mi czas na uciszenie calego szoku owego piekna spotkania z Nim.
- Powiedz moim dzieciom - powtorzyl - ze jestem z nimi, szczegolnie z tymi, ktorzy sa osamotnieni w cierpieniu choroby HIV/AIDS.
Chcialem krzyknac, powiedziec dzieki, tyle ciepla i milosci obudzilo sie momentalenie we mnie. Kagiso spojrzala mi w oczy. Zapewno zaszokowala ja ta nagla zmiana uczuc i mocy milosci we mnie. Patrzyla swymi pustymi oczyma i zadawala wiele pytan. Dziwna rzecz, jej oczy nie byly juz puste i przerazajace. Widzialem w nich zycie, radosc, milosc, pokoj i to przecudowne szczescie, o ktorym uslyszalem przed chwila. Byla inna osoba, tym samym szkieletem, a jednak czlowiekiem zyjacym nowym zyciem. Byla czyms wiecej niz szkieletem, byla zapowiedzia, przedsmakiem wiecznosci. Spotkalem, doswiadczylem wiecznosci, jego piekna i milosci w jej osobie. Umiera, a jednak zyje. Przeraza, a jednak zacheca do kochania i jest kochajaca. Odraza a jednak swieci darem piekna Bozego obrazu w sobie. Dar prawadziwego zycia rozblysnal w calosci w jej mizernym wizerunku czlowieka.
- Nie boj sie - raz jeszcze uslyszalem Jego glos - zaopiekuje sie nia. Pamietaj, ze ty jestes bardzo bliski memu sercu, kocham cie i pragne dzielic sie z toba wszystkim co posiadam. Korzystaj z owych darow - czulem budzace sie we mnie pragnie odbudowania osobistej przyjazni z Bogiem.
- Opuszczajac te mala izdebke, nie boj sie - kontunuowal - Kagiso jest moja ukochana corka. Zdbam o nia jak najlepszy ojciec.

Delikatnie polozylem jej cialo na poslaniu lozka. Pozegnalem sie ze starszymi kobietami siedzacymi pod sciana. Otworzylem drzwi, swiatlo dnia nieco mnie przerazilo. Bylo jednak inne od swiatla, ktore przed chwila doswiadczylem w ciemosciach malej izdebki i tragedii czlowieka. Swiatlo dnia kroluje tylko od zmirzchu do zmorku. Jego swiatlo nie ma poczaktu ani konca. Usmiechnalem sie do siebie.
Z chwila jak tylko zamknalem drzwi za soba, moj starszy przyjaciel z Pismem Sw. byl juz przy mnie. Chcial cos powiedziec, moze znowu krzyczec. Z otwartymi ustami milczal, slowa utknely mu w gardle. Nasze spojrzenia spotkaly sie na krotka chwile, szybko odwrocil glowe. Widocznie czegos sie przestraszyl. Zauwazyl swiatlo, nowe swiatlo, swiatlo, o ktorym marzylo jego serca, a umysl sie bal. Doswiadczyl nowej mocy, tej mocy o ktorej nauczalem w Kosciele. Wiecej, zauwazyl moc i swiatlo Tego, ktory na nowo narodzil sie w moim sercu.

Kagiso zmarla kilka dni pozniej. Dlugo stalem nad jej grobem czujac ich obecnosc. Nie byla sama. Czulem promieniujace szczescie i radosc jej nowego zycia.

"Zlaczmy nasze rece na wspolnej modlitwie!!"

- wyprawa-pielgrzymka rowerowa

Wszystko bylo juz zorganizowane. Czekalem tylko na dzien, godzine, minute rozpoczecia owej przygody z modlitwa na rowerze. Wowczas pojawilo sie cos nowego, czego w ogole nie przewidzialem. W miare zblizania sie minuty rozpoczecia pedalowania, ogarnialo mnie coraz wieksze uczucie leku. Paralizowalo to wrecz moja wiare. Ktos powiedzial mi, kiedy dzielilem sie swoimi przezyciami: "Zaufales Bogu, wiec teraz nie rezygnuj kiedy jest Jego czas pokazania swej sily."

 

Pozostalo mi jeszcze 390km do zakonczenia mej pielgrzymki. W poczatkowym planowaniu przeznaczylem na ow dystans cztery dni. Ostatecznie udalo mie sie przejechac ten dystans w przeciagu trzech dni. Bylo goroca i czulem sie coraz bardziej zmeczony, okolo 1100km za soba. Ostatnie trzy dni to zmagania z upalami i buszem. Spalem i jadlem w buszu. Marzylem tylko o jednym: dobrym i zimnym prysznicu. Nie mylem sie przez trzy dni, moje cialo bylo wrecz pokryte warstwa brudy, mieszaniana potu z kurzem.

 

Adwent i AIDS

Janusz Prud, Serowe

W cieniu AIDS

Janusz Prud, Serowe

AIDS coraz bardziej dziesiatkuje szeregi naszego spoleczenstwa. Przykrym jest fakt, ze odchodza ludzie mlodzi, pelni entuzjazmu i nadziei.

Bol i cierpienie, ktore zakorzeniaja sie coraz bardziej w naszym spoleczenstwie, szczegolnie w naszych rodzinach, chwilami sa trudne do zniesienia. Nie da sie tu mowic o jakims rozumieniu tego zjawiska. Pozostaje wiara i nadzieja, ktora tez potrzebuje wsparcia. Wielu ludzi odeszlo juz od Boga, przestalo chwalic i wielbic Jego Imie we wspolnocie Kosciola. Wielu mlodych ludzi znalazlo sie na bezdrozu wiary i praktyki wiary. Mowia, ze nie przynaleza do zadnej wspolnoty Kosciola, poniewaz jest ich tyle, ze sami nie wiedza, ktora przekazuje prawde o Bogu. Taka sytuacja jest przykra, a zarazem niebezpieczna, poniewaz to pokolenie wychowuje sie bez wartosci. Zderza sie z rzeczywistoscia smierci ofiar AIDS, bez nadziei i wiary w Boze Kralestwo.

Staja sie jedynie widzami roznych ceremonii pogrzebowych.

AIDS przyczynil sie do powstania calkiem nowego fenomenu w afrykanskiej kulturze - sieroctwa.

Do tej pory sieroctwo bylo sporadyczne. Osierocone dzieci zawsze znajdowaly ochrone i opieke u dalszej rodziny. Dzis ten sposob postepowania zawodzi,gdyz liczba sierot przerasta mozliwosci rodzin zastepczych czy dalszej rodziny. Ludnosc tubylcza nie wie, jak odpowiedziec na nowe wyzwania, szuka pomocy w Kosciele lub u roznych organizacji.

Nasza wspolnota misyjna podjela to wyzwanie.

Przy pomocy ambasady amerykanskiej i kilku organizacji zbudowalismy Centrum dla Sierot. Dziala ono na zasadzie calodziennego przedszkola. Ma to swoje uzasadnienie - po prostu nie chcemy izolowac dzieci od dalszej rodziny, od ich kultury i rodzinnych zwyczajow. Mozemy im pomagac, ale dzieci musza miec kontakt chocby z dalsza rodzina. To ona bedzie zawsze ich wsparciem i czescia ich zycia.

Oficjalne otwarcie naszego centrum, ktore nazywa sie Little Friends Centrum for the Orphaned Children, nastapilo 5 pazdziernika ubieglego roku.

Osobiscie pracuje nad zorganizowaniem wypray rowerowej na trasie 550 km. Mlodzi ludzie wyrazili chec spedzenia 6 dni na dwoch kolkach i wykorzystania tej podrozy na kampanie przeciw AIDS i pomoc sierotom. Bedzie to rowniez dobry moment uswiadomienia naszej mlodziezy, ze oni tez moga cos zrobie w tej sprawie.

Poza tym praca misyjna przebiega swoim rytmem, czyli po afrykansku – powoli i bez stresow.

Arek

Arek Sitko przyjechał do Botswany w 1995 roku. Przyjechał w styczniu i współbracia, którzy pojawili się na lotnisku we Francistown przywitali go słowami: "Coś ty taki blady? Czy aby nie jesteś chory?" A on po prostu przyjechał z zimy do upalnego lata, nic więc dziwnego, że wyglądał dosyć "niestandardowo".

Jego pierwszą parafią było Francistown a potem Mochudi. Mochudi leży na południu Botswany. W obu parafiach pracował ze współbraćmi z Indii. W ubiegłym roku przeniósł się do trzeciej swojej parafii, tym razem do stolicy Botswany, Gaborone. Właściwie, to jego parafia, Mogoditshane, jest usytuowana już poza granicami miasta, ale metropolia jest tak ukształtowana, że Arek ma bliżej do centrum niż mieszkańcy północnego, czy południowego Gaborone. Mogoditshane jest taką typową "sypialnią" stołecznego miasta.

Parafia jest liczebnie, według botswańskich standardów, dosyć duża. Na niedzielne Msze św. uczęszcza ponad tysiąc osób. Jest to największa parafia werbistowską w Botswanie. Arka czeka w najbliższych latach wiele pracy, nie tylko pastoralnej. Budynki; zwłaszcza misja i "hall parafialny" wymagają gruntownych remontów. Podobnie też całe obejście kościoła, które zostało przeorane przez ciężkie maszyny podczas robot drogowych; kilka metrów od bramy kościoła przechodzi główna droga z Gaborone do Molepolole.

W Mogoditshane jest ponad dziesięć wspólnot podstawowych i większość grup stanowych, obecnych w Kościele botswańskim: Stowarzyszenie Kobiet św. Anny, Grupa Najświętszego Serca Pana Jezusa, Kobieca Grupa Maryjna, Chór Parafialny, Grupa Młodzieżowa - Wspólnota Życia Chrześcijańskiego, CHIRO - dziecięcy ruch kościelny i parę innych.

Msze św. są odprawiane codziennie rano o 6.30; często także po południu dla rożnych grup; oraz w niedziele o 7.00 po angielsku i o 8.00 w języku tswana.

Na przedstawionych zdjęciach można zobaczyć uroczystości Triduum Paschalnego w Mogoditshane.

rjs

   Uzdrowienie

Arek Sitko, Mogoditshane

Byłem wtedy jeszcze w Mochudi. Pewnego listopadowego dnia; a listopad jest bardzo gorący i suchy; spadł krótki deszcz. Ziemia jest wtedy jak rozgrzana patelnia i woda od razu paruje. Robi się duszno jak w saunie. W moim pokoju miałem termometr. Pamiętam, że w ciągu dnia pokazywał temperaturę 37 stopni, a wieczorem „tylko" 32 stopnie.

Dochodziła 20.30 i właściwie byłem już przygotowany do snu; miałem na sobie jedynie podkoszulek i krótkie spodenki. W pewnym momencie usłyszałem niecierpliwe dobijanie się do drzwi wejściowych. Była to kobieta, prosząca o księdza dla swojej chorej ciotki. Nie bardzo było mi w smak wychodzić z domu i spytałem jak długo ciotka jest już w szpitalu. Odpowiedziała, że od tygodnia. Pytam więc, dlaczego przychodzi dopiero dziś i to o tak późnej porze. W odpowiedzi usłyszałem wielką ilość kombinacji słów: „więc, ale przecież, właśnie" itd. Cóż było robić. Wziąłem samochód i pojechaliśmy do szpitala. Samochód trzeba było zostawić przy bramie i pójść pieszo na oddział gruźliczy, bo ciotka zapadła na gruźlicę. Nie wiem, czy przez nieuwagę, czy z przekory, oddział gruźliczy znajduje się na samym szczycie wzniesienia, na którym zbudowany jest szpital. Kiedy biedny gruźlik dochodzi do celu, to jest już jedną nogą na drugim świecie. Ja gruźlicy nie mam, ale na oddział dotarłem też ledwo żywy. Moja towarzyszka, potężna niewiasta, także sapała jak lokomotywa.

Ciotka leżała w sali z piętnastoma innymi pacjentkami. Kiedy podeszliśmy do jej łóżka, rzucała się w konwulsjach, szarpała pościel i ubranie. Zanosiła się od potwornego kaszlu. Z każdym takim atakiem kaszlu na pościeli pojawiały się nowe plamy krwi. Było oczywiste, że już jej niewiele życia zostało. Z twarzy chora wyglądała dosyć młodo, ale jak się później dowiedziałem, była dobrze po sześćdziesiątce.

Rozpoczęliśmy obrzęd namaszczenia chorej. Chciałem zrobić to tak szybko, jak to możliwe, bo chora była naprawdę w ciężkim stanie. Tak jak nakazuje obrzęd, położyłem ręce na głowę kobiety i modliłem się w ciszy. Ten moment trochę przeciągnąłem w czasie i zauważyłem niezwykłą rzecz; chora zaczęła się uspokajać. Potem poprosiłem o modlitwę z nałożeniem rąk także moją towarzyszkę. Po namaszczeniu olejem chora stała się jakby zupełnie inna. Ustąpiły konwulsje i ataki kaszlu. Poprosiła też o wodę, co bardzo ucieszyło pielęgniarki, bo wcześniej kobieta nie chciała nic przyjmować. Jeszcze przed moim wyjściem inne pacjentki na sali poprosiły o modlitwę. Żadna z nich nie była katoliczką; nie mogłem więc udzielić namaszczenia; ale z radością pomodliłem się nad nimi i udzieliłem błogosławieństwa.

Po jakichś dwóch tygodniach spotkałem we wiosce kobietę, która mnie wołała do chorej. Pytam: „No i co z ciotką?" W odpowiedzi usłyszałem, że wyszła ze szpitala i czuje się dobrze.

Nie ośmielę się powiedzieć, że to był cud. Zresztą nie ja sam się nad nią modliłem. Ale wierzę, że modlitwa bardzo wiele potrafi i to był doskonały tego przykład. Podobnie i sakrament namaszczenia chorych. Dla mnie ten sakrament obejmuje całą osobę. Kiedyś przyszedł do mnie człowiek i powiedział, że nie potrafi przebaczyć drugiemu, chociaż bardzo chce. Doszliśmy do wniosku, że musi to być jakaś duchowo - psychiczna choroba i właściwy byłby tu sakrament namaszczenia bardziej niż sakrament pojednania. Po przyjęciu namaszczenia ten człowiek naprawił swoją relację do bliźniego, któremu wcześniej, za nic, nie potrafił wybaczyć.

W Kościele jest tak wiele dróg, narzędzi, darów, którymi można pomóc człowiekowi w jego problemach i chorobach. Może czasem nieudolnie, ale staramy się wykorzystać ich jak najwięcej dla dobra naszych ludzi.

   Komisarz

W dobie wielkich migracji i wzrastającej liczby uchodźców znaczenia nabrała funkcja Wielkiego Komisarza ds. Uchodźców przy ONZ. Taki jednak "Wielki Komisarz" to od czasu do czasu poleci do Afryki do Azji Środkowej, czy na Bliski Wschód; powie parę dramatycznych stów do kamer i wraca do wygodnego biura. Prawdziwe robotę wykonują ludzie, do których kamery raczej nie docierają.

Jednym z takich nieznanych bohaterów jest o. Sławek Więcek, proboszcz parafii w Sebinie, we wschodniej Botswanie. Na terenie jego rozległej parafii znajduje się obóz dla uchodźców, pochodzących głównie z Caprivi Strip w Namibii, z Angoli oraz małe grupy uchodźców z Republiki Konga, a nawet z Somalii. Obóz ten znajduje się w Dukwi, jakieś 100 km od Sebiny. Przebywa w nim ponad 3 000 uchodźców,  z  czego  ponad  setka  uczestniczy w comiesięcznej Mszy św. i liczba ta stale rośnie. Nie jest łatwo utrzymywać żywotność katolickiej wspólnoty, z tej racji, że w obozie panuje nieustanny ruch; wielu ludzi wraca do swoich krajów, ciągle też napływają nowi. Jest też problem języka. Wielu katolików z Angoli mówi tylko po portugalsku. Stawek dziękuje Panu Bogu, za to, że musiał się uczyć w seminarium łaciny. Dzięki temu może przynajmniej wysłuchać spowiedzi po portugalsku, który podobnie jak hiszpański, jest bardzo do łaciny podobny.

Sławek troszczy się nie tylko o katolików; jest jedynym duchownym zajmującym się obozem. Duchowni innych wyznań nie podjęli żadnej działalności pastoralnej. Dlatego też  Sławek organizuje pomoc materialną dla wszystkich uchodźców. Współpracuje na tym polu z botswańską administracją państwową, która zapewnia uchodźcom szkolnictwo oraz opiekę medyczną. Jest  też członkiem  państwowej  Botswańskiej  Rady  ds. Uchodźców, współpracującą z Agencją ONZ ds. Uchodźców.

Chociaż pasjonujące, to jednak duszpasterstwo uchodźców, jest dla Sławka zajęciem "dodatkowym". Innym, także "dodatkowym" zajęciem jest duszpasterstwo powołań. Zajmuje się on wszystkimi kandydatami do Zgromadzenia Słowa Bożego z Botswany. Jak na ironię, najwięcej listów przychodzi do niego z sąsiedniej Zambii. Jednak prawie 100% tych przypadków ma podłoże czysto materialne. Wielu młodym Zambijczykom chodzi po prostu o wyemigrowanie do sąsiedniej, bogatszej Botswany. W samej Botswanie Sławek koresponduje obecnie z pięcioma poważniejszymi kandydatami. Co kilka miesięcy odwiedza także ich rodziny. Smutne jest to, że większość młodych ludzi w Botswanie nie posiada pełnych rodzin; jest wychowywana przez samotne matki. Taka rodzinna sytuacja także ma bardzo ujemny wpływ na postawę kandydata do kapłaństwa i życia zakonnego.

Sławek jest zaangażowany w diecezji Francistown.  Redaguje comiesięczny biuletyn diecezjalny, a w roku jubileuszowym wydał kalendarz diecezjalny w dwóch wersjach językowych: tswana i kalanga. Planuje też kontynuację kalendarza każdego roku. Jest także diecezjalnym duszpasterzem dziecięcego ruchu CHIRO. Jest to ruch trochę podobny do polskich Dzieci Marii. Razem z liderami tego ruchu organizuje coroczny, grudniowy obóz otwarty dla wszystkich członków ruchu; a co kilka miesięcy spotyka się z liderami grup parafialnych na spotkaniach organizacyjno - formacyjnych.

Ogromną większość czasu i zapału Sławka pochłania jednak jego własna parafia, Sebina. Ktoś, kto był w Sebinie jakieś 10 lat temu, na pierwszy rzut oka nie zobaczy wielu zmian. Budynki te same, otoczenie misji to samo. Zwiększyła się trochę liczba wiernych. Zmieniło się jednak coś bardzo ważnego. Od samego początku pobytu o. Sławka w Sebinie stara się on uświadomić wspólnocie wiernych ich własną odpowiedzialność za Kościół parafialny, za stronę duchową życia Kościoła, ale także za stronę materialną. Sławek mówi, że wcale nie jest trudno poprosić w Europie o fundusze na remont cieknącego sufitu. Uważa jednak, że wspólnotę w Sebinie stać na to, aby zrobić to we własnym zakresie, chociażby miało to trwać trzy lata dłużej. Jego zasadą jest nie "budować Królestwo Boże dla ludzi" ale "budować Królestwo Boże razem z ludźmi".

Sławek przybył do Sebiny w uroczystość Matki Boskiej Królowej Polski, 3 maja 1994 roku. Pamięta doskonale tę datę, bo jest to odpust w parafii w Lęborku, gdzie zaraz po święceniach pracował dwa lata jako wikary i tam uczył się duszpasterstwa. Proboszczem Sebiny został w 1997 roku i od tego też czasu sam zajmuje się parafią. Przez wiele lat, aż do roku 2000 pomagał w formacji nowicjuszy werbistowskich jako spowiednik oraz dla wielu powiernik i kierownik duchowy.

Wspólnota katolicka w Sebinie wraz ze wspólnotami w stacjach dojazdowych to razem jakieś 900 osób. Odległości do stacji są dosyć duże; najdalsze: Nata jest oddalona o 150 km, Sowa 120 km, Maitengwe 100 km. W Maitengwe buduje się teraz kościół: Co ciekawe, to ludzie sami rozpoczęli jego budowę. Tamtejsza wspólnota jest bardzo żywotna i misyjna. Wspólnocie tej dała  początek pewna  nauczycielka. Rozpoczęła od wyszukiwania kiedyś ochrzczonych katolików i w ten sposób powstał bardzo żywy Kościół lokalny.

Do wszystkich stacji bocznych, a jest ich razem osiem, Sławek dojeżdża przynajmniej raz w miesiącu. Drogi na tym terenia są asfaltowe i można używać samochodu osobowego. Jak na ironię, terenowy samochód jest potrzebny aby dojechać do najbliższej, oddalonej o 5 km, stacji w Marobela. Wszystkie spacje dojazdowe mają, podobnie jak stacja główna, swoje rady parafialne, które spotykają się przynajmniej raz w miesiącu. Trzy razy do roku spotyka się w Sebinie tzw.  Centralna  Rada  Parafialna,  gdzie są przedstawiciele wszystkich wspólnot.

Sławek czasem spowiada po portugalsku czy wysłuchuje czegoś w języku himbukushu, ale to jakby deser; na co dzień musi używać angielskiego, tswany i kalangi. Kiedy się jednak go odwiedzi, mówi bardzo ładnie po polsku.

rjs

   Spotkania

Sławek Więcek, Sebina

Obóz dla uchodźców w Dukwi jest dla mnie takim barometrem sytuacji politycznej w całym regionie Południowej Afryki. Kiedy zauważam grupę ludzi z jakiegoś kraju, to wiem na pewno, że za kilka dni ten kraj będzie we wszystkich dziennikach telewizyjnych i radiowych.  Tak  było z  uchodźcami  kongijskimi, uciekinierami z Angoli, czy najbliższymi sąsiadami Caprivijczykami. Tej ostatniej nazwy chyba nie można znaleźć w słownikach; używam jej, bo chcę zaakcentować świadomość mieszkańców tej części Namibii. Nikt z poznanych przeze mnie uchodźców z tego kraju nie powiedział o sobie, że pochodzi z Namibii, ale z Caprivi Strip. Wielu nawet mówiło, że chcą się szkolić wojskowo w Botswanie, aby potem walczyć o niepodległość Caprivi, wysuniętej na wschód północnej części Namibii. Sytuacja byłe wtedy tak napięta, że baliśmy się, iż wybuchnie w Namibii wojna domowa.

Wśród uchodźców z Caprivi było sporo katolików Buszmenów z plemienia Kwe, mówiących, śmiesznie dla Europejczyka brzmiącym, językiem pełnym klików i jakby mlaskania. Na początku jakoś nie garnęli się do Kościoła. Kiedyś jednak odwiedził mnie niemiecki misjonarz z Caprivi i przywiózł ze sobą listy wiernych, właśnie tych Buszmenów. Poleciłem katolikom w obozie odszukać tych ludzi. W czasie mojej kolejnej wizyty zauważyłem pokaźną grupę Buszmenów patrzących na mnie dosyć nieufnie. Powiedziałem do nich, że chociaż opuścili swoje domy, to nasza wspólnota wierzących dalej jest ich domem i nie powinni czuć się wśród nas obco. Potem przeczytałem ich imiona; oni nie wiedzieli, że mam tę listę; zaczęli wtedy śmiać się i klaskać. Tak pierwsze lody zostały przełamane. Kiedy uchodźcy z Caprivi byli w obozie moje kazania były tłumaczone aż na trzy języki: portugalski, kwe oraz himbukushu. Nie jest to wcale łatwe zachowywać w pamięci ostatnie zdanie, kiedy jest przemielone przez tylu tłumaczy.

Spośród spotkanych w Dukwi ludzi bardzo mocno zapadła mi w pamięć pewna rodzina z Republiki Konga, dawnego Zairu. Ich historia jest podobna do wielu innych, chociaż, dzięki Bogu, ta została zwieńczona "happy endem". Pewnego dnia postanowili opuścić ogarnięty wojnę domową kraj i poszukali kierowcę TIR-u jadącego do Republiki Południowej Afryki. Tam też chcieli poprosić o status uchodźców i rozpocząć nowe życie. Kierowca zgodził się przewieźć ich w zamkniętej ciężarówce za 500 dolarów amerykańskich, oczywiście bez gwarancji, że się to przedsięwzięcie powiedzie; gdyby złapano ich na pierwszej granicy straciliby prawie cały swój majątek. Udało im się przekroczyć granice Malawi, Zambii i Botswany. Niedaleko przed granica południowoafrykańską policja botswańska kazała otworzyć ładunek. Od razu zostali aresztowani. Często w takich przypadkach uchodźcom dostaje się niezłe lanie. Może dlatego, że była to rodzina z dziećmi potraktowano ich bardzo łagodnie. Dwa dni później znaleźli się w obozie w Dukwi. Tam zaczęli sprzedawać pączki i tak uzbierali na kilka kur. Wtedy zaczęli zarabiać na jajkach. Trochę też im w tym pomogłem. Po kilku latach w obozie i po wielu próbach zdobycia statusu uchodźców; jest to potrzebne do osiedlenia się w Botswanie; spotkali się z wysłannikami amerykańskiej organizacji zajmującej się uchodźcami. Otrzymali wizy do USA i dziś mieszkają w Kalifornii. Niedawno otrzymałem od nich list, w którym opisują swoje podwójne uczucia; radość z poprawy sytuacji życiowej i tęsknotę za swoją ojczysta ziemią.